Những lỗi thường gặp trong gia công bánh răng và cách khắc phục năm 2026

Gia công bánh răng là một trong những công đoạn phức tạp nhất trong cơ khí chính xác, yêu cầu độ chính xác cao và kiểm soát rất nhiều yếu tố kỹ thuật. Trong thực tế sản xuất, dù là xưởng lớn hay nhỏ, nhiều vấn đề vẫn thường phát sinh nếu không có quy trình kiểm soát chặt chẽ.

Bài viết này tổng hợp những **lỗi thường gặp trong gia công bánh răng** và hướng dẫn cách khắc phục nhằm giúp bạn hiểu rõ hơn về các rủi ro kỹ thuật và giải pháp ứng phó hiệu quả.

1. Sai số kích thước vượt mức cho phép

Lỗi: Kích thước đường kính ngoài, chiều rộng răng, hoặc module sai lệch so với bản vẽ kỹ thuật, dẫn đến ăn khớp không đúng, rung ồn khi vận hành.

Nguyên nhân:

• Lỗi lập trình gia công
• Dụng cụ cắt mòn
• Kiểm soát nhiệt độ không ổn định

Cách khắc phục:

• Rà soát và tối ưu chương trình CAM trước khi gia công
• Thay dao cắt định kỳ và đo lại kích thước sau mỗi công đoạn
• Kiểm soát điều kiện gia công (nhiệt độ xưởng, mâm cặp, gá đặt phôi)

2. Sai số biên dạng răng

Lỗi: Biên dạng răng không đều, không đồng nhất giữa các răng dẫn đến mòn không đều, giảm hiệu suất truyền động.

Nguyên nhân:

• Độ cứng dao không phù hợp
• Gia công trên máy thiếu ổn định
• Không kiểm tra profile răng sau gia công thô

Cách khắc phục:

• Sử dụng máy đo biên dạng răng sau công đoạn gia công
• Chọn dao cắt có độ cứng phù hợp với vật liệu
• Hiệu chỉnh lại hành trình gia công nếu phát hiện lệch

3. Rung động khi vận hành

Lỗi: Bánh răng khi lắp vào hệ thống vận hành phát sinh rung động hoặc tiếng ồn lớn.

Nguyên nhân:

• Độ đồng tâm giữa trục và vòng răng sai
• Bề mặt răng không mịn, có vết nhám
• Kết cấu lắp ghép thiếu độ ổn định

Cách khắc phục:

• Kiểm tra độ đồng tâm bằng CMM hoặc dụng cụ đo chính xác
• Mài tinh bề mặt răng để giảm nhám
• Đảm bảo lắp ghép theo tiêu chuẩn kỹ thuật

4. Mòn răng sớm

Lỗi: Bề mặt răng mòn nhanh, xuất hiện “rãnh mòn” sau một thời gian vận hành không dài.

Nguyên nhân:

• Chọn vật liệu không phù hợp với môi trường làm việc
• Không xử lý bề mặt hoặc xử lý nhiệt sai
• Khớp động lò xo/độ khớp bánh răng không tốt

Cách khắc phục:

• Lựa chọn vật liệu có độ bền mài mòn cao
• Xử lý nhiệt và bề mặt theo yêu cầu hoạt động (tôi, thấm, mài mặt răng)
• Kiểm soát dung sai lắp ghép để lực tác động phân bố đều

5. Cong vênh sau nhiệt luyện

Lỗi: Sau xử lý nhiệt, bánh răng bị cong vênh, kênh răng hoặc biến dạng kích thước.

Nguyên nhân:

• Thiếu lượng dư gia công để bù biến dạng
• Nhiệt độ và thời gian xử lý nhiệt không chuẩn
• Khối lượng phôi không đồng đều

Cách khắc phục:

• Tăng dự phòng gia công trước nhiệt luyện
• Thiết kế quy trình nhiệt luyện phù hợp vật liệu
• Kiểm tra lại sau nhiệt luyện và gia công tinh nếu cần

6. Lỗi lắp ghép vào hệ thống

Lỗi: Bánh răng sau khi gia công không lắp vừa hoặc gây sức ép không đều với trục / ổ đỡ.

Nguyên nhân:

• Không kiểm tra dung sai lỗ – trục
• Bản vẽ thiếu ghi chú lắp kiện hoặc chiều sâu then
• Xưởng gia công không kiểm tra lắp ghép mẫu

Cách khắc phục:

• Xác định dung sai lắp ghép ngay từ bản vẽ
• Kiểm tra thử lắp trước khi nghiệm thu
• Khai báo rõ tiêu chuẩn lắp ghép với xưởng gia công

7. Kết luận

Những lỗi trên là những vấn đề thường gặp nhất trong gia công bánh răng, dù bạn làm số lượng nhỏ hay lớn. Việc hiểu rõ nguyên nhân và giải pháp giúp doanh nghiệp:

• Giảm chi phí phát sinh do phế phẩm
• Tăng độ ổn định khi vận hành
• Tối ưu tuổi thọ bánh răng và hệ truyền động

Một xưởng gia công bánh răng uy tín sẽ có quy trình kiểm soát chặt các bước này để đảm bảo sản phẩm đạt yêu cầu kỹ thuật, giảm sai số và tăng hiệu quả sản xuất.

Liên hệ Cơ Khí Mori để được tư vấn kỹ thuật và báo giá chi tiết:
Zalo / Hotline: 0354 173 600
Email: cokhimori@gmail.com
Website: https://cokhimori.com.vn

Cơ Khí Mori – Gia công cơ khí chính xác, tỉ mỉ trên từng bánh răng.